• شرايط تامين اقلام مورد نياز انجام فعاليتهاي نت:
چنانچه تشكيلات منسجم و مكانيزم صحيحي براي خريد و تامين بموقع مواد و قطعات يدكي ماشين آلات وجود نداشته باشد ،
زمان تامي ن و خريد اقلام اغلب طولاني بوده و اگر سيستمي براي ثبت سفارش و كنترل موجودي موجود نباشد، ماشين آلات در
هنگام بروز خرابي، به علت كمبود مواد و قطعات يدكي با توقفات طولاني مواجه م يگردند.
• شرايط انجام فعاليتهاي نگهداري و تعميرات:
استفاده از ابزار، تجهيزات و قطع ات نامناسب به هنگام انجام فعاليتهاي نت، عدم وجود روشها و دستورالعملهاي استاندارد براي
انجام فعاليتها، بي توجهي به شرايط ايمني و عدم انجام كنترلهاي لازم در هنگام تعميرات اساسي براي اطمينان از صحت تعميرات
انجام شده از جمله مواردي است كه صحت انجام فعاليتهاي نت را مخدوش نموده و منجر به تكرار خرابيها ميگردد.
• شرايط محيط كار:
چنانچه محل و ترتيب خاصي براي نگهداري و چيدمان اقلام در تعميرگاه وجود نداشته باشد، اقلام زائد در تعميرگاهها زياد بوده و
كف تعميرگاه كثيف، روغني و لغزنده است. وضعيت تعميرگاه از لحاظ فيزيكي مثل نور، صدا و تاسيسات و ... نامناسب است.
• شرايط سيستم نت:
نبودن تشكيلات و ساختار سازماني مناسب براي برنامه ريزي و انجام فعاليتهاي نت، تداخل وظايف پرسنل نت، عدم ثبت سوابق
تعميراتي ماشين آلات، مشخص نبودن علل ايجاد خرابي و مخفي ماندن آنها و همچنين نبود سيستمهاي مكملي همچون سيستم
كنترل موجودي از جمله شرايط مزبور م يباشند.
فصل اول- اصول و مفاهيم تعمير و نگهداري ماشين آلات 17
و ماشين آلات عمراني: TPM (4-5-1
تغيير شرايطي كه باعث ايجاد خرابي ماشين آلات عمراني مي گردند، لزوم بهره برداري از سيستمهايي را مي طلبد كه پاسخگو يي
از جمله مهمترين آنها ميباشد. TPM كارا براي رفع تمامي شرايط نامساعد ياد شده بوده و
برنامه هاي اين سيستم براي رفع عوامل ياد شده به شرح زير ميباشد:
:(٥S) • استقرار نظام آراستگي محيط كار
٥ در حيطه ماشين آلات، مراكز تعميرگاهي و ساير بخشهاي سازمان براي حذف اتلاف، بهبود شرايط كاري ماشين S استقرار
4) از فصل دوم به تشريح نظام - آلات، افزايش ميزان ايمني در كار، آراستگي محيط كاري پرسنل و افزايش انگيزه آنان. در قسمت ( 2
٥ پرداخته خواهد شد. S
• آموزش رانندگان:
استاندارد سازي برنامه هاي آموزشي و اجراي آنها براي افزايش ميزان مهارت رانندگان و بهره برداري مناسب از ماشينها، انجام
فعاليتهاي حفظ شرايط اساسي ماشين آلات و شناسايي خرابي ها و فرسايش قطعات در مراحل اوليه بروز آنها ، رانندگان تنها درصورت
قبولي در كلاسهاي آموزشي مذكور، مجاز به كار با ماشين آلات خواهند بود.
• اجراي نت خود كنترلي:
مجهز نمودن رانندگان به مواد و ابزار لازم براي ن ظافت، روانكاري و آچاركشي پيچ و مهره ها، براي انجام برنامه هاي مربوط كه
مسئوليت صحت انجام فعاليتهاي مذكور برعهده مافوق و سرپرست آنان مي باشد. علاوه بر موارد مذكور يك سري از بازرسي ها و
بوده و به نت خودكنترلي TPM فعاليتهاي نت روتين نيز بر عهده رانندگان گذارده مي شود. اين قسمت، از ويژگ يهاي خاص سيستم
) موسوم است. (AM25
• آموزش پرسنل نت و تجهيز تعميرگاه:
استاندارد سازي و اجراي برنامه هاي آموزش تخصصي براي پرسنل نت براي بهبود مهارتهاي آنان در حيطه نگهداري و تعمير
ماشين آلات، مجهز نمودن تعميرگاه به تجهيزات عيب يابي و ا ندازه گيري ميزان فرسايش اجزاء پيچيده ماشين ها و ابزارهاي مورد نياز
براي انجام فعاليتهاي نت.
• استانداردسازي فعاليتهاي نگهداري و تعميرات:
استانداردسازي فعاليتهاي نت و تهيه دستورالعملهاي راهنما براي اجراي يكسان فعاليتها و جلوگيري از اعمال سليقه در تعميرات
و بروز مجدد خرابيها به دليل تعميرات ناقص.
استانداردها و دستورالعملهاي تهيه شده حاوي تصاوير واضح و نقشه هاي مورد نياز بوده و تمامي پرسنل مجري تعميرات
مي بايست دركلاسهاي آموزشي تئوري و عملي نحوه استفاده و رعايت استانداردها را فراگيرند.
• سيستم دهي گردش كار تعميرات:
٢٥ - Autonomous Maintenance
18 مديريت تعمير و نگهداري در ماشي نآلات عمراني
براي ثبت وضبط كامل علل خرابيها و سوابق تعميرات انجام شده بر روي (BM سيستم دهي به گردش كار تعميرات اتفاقي ( 26
هريك از ماشين آلات . در اين قسمت تعميركار ماشين ملزم مي گردد تا شرح علائم بروز خرابي و آنچه كه راننده مشاهده نموده را
بهمراه فعاليتهاي تعميري انجام گرفته در فرمي كه به همين منظور طراحي گرديده، ثبت و تحويل مافوق خود نمايد.
تجزيه و تحليل خرابيها و تعميرات اضطراري انجام گرفته، ريشه يابي علل وقوع و تعيين راهكار مناسب براي جلوگيري از بروز
خرابي، شناسايي و رديابي آن در مراحل اوليه و يا كاهش ميزان تاثير وقوع خرابي از جمله مراحل سيستم دهي تعميرات ميباشد.
RCM لازم به ذكر است كه در اين راستا روش ٢٧
(نگهداري و تعميرات بر پايه قابليت اطمينان ) براي تعيين راهكار مناسب،
ثمربخش خواهد بود.
• اجراي برنامه نت بهره ور:
تدوين برنامه نگهداري و تعميرات بهره ور (شامل تمام ي تاكتيكهاي نت ) براي ماشين آلات، آنچنانكه ميزان قابليت اطمينان مورد
انتظار از هر يك از ماشين آلات را تامين نموده و هزين ه هاي نت نيز بهينه گردد . در اين راستا گردش كار (فرايند) نت برنامه ريزي
شده بهمراه فرمها و دستورالعملهاي مورد نياز طراحي ميگردد.
:ZB • اجراي برنامه
به كمك اين برنامه قابليت اطمينان ماشين آلات افزايش يافته، .ZB كاهش خرابيهاي اضطراري ماشين آلات با اجراي برنامه 28
هزينه نت و ميزان توقفات اضطراري ماشين آلات كاهش م ييابد.
از نتايج ديگر اجراي اين برنامه، كاهش بي نظمي در مصرف قطعات و فراهم آمدن امك ان پيش بيني ميزان مصرف قطعات و
برقراري سيستم كنترل موجودي مي باشد.
• مهندسي پيشگيري:
رفع نواقص و بازسازي مجموعه ها و قطعات ماشين آلات از نظر ضعف در طراحي، جنس بكار رفته و فرايند ساخت آنها . اين
در سيستم نت بهره ور فراگير شناخته مي شود. (MP قسمت بعنوان برنامه هاي بهبود تعميرپذيري و يا پيشگيري از نياز به نت ( 29
***
در بخش دوم با استفاده از مباحث مطرح شده در اين بخش به تشريح مراحل سازماندهي امور نت در سازمانهاي اجرايي پرداخته
خواهد شد.
٢٦ - Breakdown Maintenance
٢٧ - Reliability Centered Maintenance
٢٨ - Breakdown Maintenance
٢٩ - Breakdown Maintenance
فصل اول- اصول و مفاهيم تعمير و نگهداري ماشين آلات 19
منابع مورد استفاده در فصل اول
-1 نت بهره ور فراگير– تاليف: موسسه مهندسين نگهداري و تعميرات ژاپن _ ترجمه: دكتر علي حاج شير محمدي
-2 برنامه ريزي نگهداري و تعميرات- تاليف: دكتر علي حاج شير محمدي
-3 نگهداري بهره ور جامع- تاليف: رابرت م.ويليامسون_ ترجمه: سيد حسن افتخاريان
در سيستمهاي نظامي– تاليف: مهندس كاظم حكمت TPM -4 راهكار طراحي و اجراي
٥- GUIDANCE NOTES ON RELIABILITY-CENTERED MAINTENANCE, JULY ٢٠٠٤, American
Bureau of Shipping,
٦- NASA RELIABILITY-CENTERED MAINTENANCE Guide for Facilities and Collateral
Equipment , February ٢٠٠٠
٧- RCM, where does it fit? , Enteract ’٩٩ , Jeffery P. Watkins ,Strategic Project Manager
٨- TPM Consulting Methodology, Oh-Woon Kwon, , TPM Consultant, MIT Management & IT Inc.
٩- The NAVAIR RCM Program , Mgmt Brief.ppt

فصل دوم- مراحل سازماندهي امور نگهداري و تعميرات... 21
فصل دوم: مراحل سازماندهي امور نگهداري و تعميرات در حوزه ماشين آلات عمراني
همانگونه كه در بخش اول عنوان گرديد، يك سيستم نگهداري و تعميرات فرايندي است كه با استفاده از منابع سخت افزاري
(شامل كارگاهها، نيروي انساني متخصص، ابزار، تجهيزات و قطعات ) و منابع نرم افزاري (شامل استانداردهاي نت، چرخه گردش
براي دستيابي به اهدافي چون كاهش هزينه ها، توقفات اضطراري و افزايش (CMMS اطلاعات، تكنيكها، تاكتيكها و نرم افزار نت ( 30
عمرمفيد ماشين آلات و غيره گام بر مي دارد.
در اين بخش به تشريح منابع سخت افزاري و نرم افزاري مورد نياز براي استقرار سيستم نگهداري و تعميرات بهره ور فراگير در
شركتهاي داراي ماشين آلات عمراني پرداخته م يشود.
:TPM 1-2 ) چرخه گردش اطلاعات نت در سيستم
لازمست تا ساختار سازماني مورد نياز براي اجراي اصول تعريف شده در اين سيستم ايجاد گردد . ،TPM براي استقرار سيستم
تشكيلات سازماني مورد نياز نت نيز بر اساس وظايف محوله به سازمان و چرخه گردش اطلاعات نگهداري و تعميرات تعريف
ترسيم گردد. TPM مي گردد. بنابراين لازمست تا در ابتدا چرخه گردش اطلاعات نت در سيستم
متخصصين علوم نت براي شناسايي عملكرد و وظايف سيستم نت و ترسيم گردش كار اطلاعات نت از طب پيشگيرانه كمك
گرفته اند. طب پيشگيرانه بر سه اصل استوار بوده كه به شرح زير ميباشد:
• اصل اول:
جلوگيري از مبتلا شدن به بيماريهاي متداول روزمره با رعايت بهداشت فردي
• اصل دوم:
اجراي معاينات كامل دوره اي و آزمايشات مربوط (نظير آزمايش خون و ...) براي كنترل عملكرد اعضاء بدن و انجام درمانهاي
پيشگيرانه براساس نتايج آزمايش
• اصل سوم:
درمان زودس موارد غيرعادي مشاهده شده.
***
بر اساس الگوي بالا، فعاليتهاي نگهداري و تعميرات نيز بر اساس وظيف ه اي كه بر عهده آنها مي باشد ، به سه گروه تقسيم
مي گردند كه به شرح زير مي باشد:
1. فعاليتهاي مربوط به جلوگيري از فرسايش غيرعادي اجزاء ماشين:
فعاليتهاي سه گانه نظافت، آچاركشي و روغنكاري منجر به حفظ شرايط اساسي ماشين آلات گرديده و از بروز فرسايش غير
عادي در اجزاء ماشينها جلوگيري بعمل خواهد آورد.
٣٠ - Breakdown Maintenance
22 مديريت تعمير و نگهداري در ماشي نآلات عمراني
اين دسته از فعاليتها معادل اصل اول طب پيشگيرانه بوده و همانگونه كه رعايت بهداشت فردي وظيفه هر انساني است.
انجام صحيح فعاليتهاي سه گانه فوق الذكر بر عهده رانندگان ماشين آلات ميباشد.
2. فعاليتهاي مربوط به رديابي و اندازه گيري ميزان فرسايش و خرابي:
در اين گروه قرار مي گيرد. (CBM ) فعاليتهاي بازرسي و اندازه گيري وضعيت كاركرد اجزاء ماشين آلات
به عنوان مثال همانگونه كه پزشك با آزمايش خون بسياري از پارامترهاي بدن انسان را كنترل نموده و وضعيت آسيب ديدگي
اجزاء بدن انسان را اندازه گيري مي كند، متخصصين نت نيز بهكمك آناليز روغن كه به مثابه خون در ماشين آلات مي باشد ، به
بررسي و انداز هگيري ميزان فرسايش و خرابي اجزاء در ارتباط با روغن مي پردازند.
3. فعاليتهاي مربوط به رفع فرسايش و خرابي اجزاء ماشين:
در اين گروه تعريف مي گردد. تناوب اجراي برنامه ها بايد بگونه اي تنظيم گردد (TBM) فعاليتهاي نگهداري و تعميرات دوره اي
كه رفع فرسايش و خرابي اجزاء ماشين آلات در اولين زمان ممكن و قبل از گسترش آن انجام پذيرد.
لازم به ذكر است كه سيستم دهي گردش كار تعميرات اضطراري ماشين آلات نيز با هدف رفع كامل خرابيها و فرسايش ايجاد
شده در زودترين زمان ممكن در اين طبقه قرار م يگيرد.
***
و مطابق PDCA براساس چرخه 31 TPM با توجه به موارد فوق الذكر، چرخه گردش اطلاعات نگهداري و تعميرات در سيستم
1) ترسيم مي گردد. - نمودار شماره ( 2
٣١ - Breakdown Maintenance
فصل دوم- مراحل سازماندهي امور نگهداري و تعميرات... 23
عملكرد
چرخه رفع فرسايش اندازه گيري فرسايش جلوگيري از بروز فرسايش
برنامه ريزي
(PLAN)
در PDCA شرحي بر چرخه
نت:
اجرا
(DO)
تحليل آمار و
اطلاعات
(CHECK)
اقدامات بازتاب
اطلاعات
(ACTION)
دستورالعمل نظافت ، آچاركشي و
روانكاري
شاخص هاي
بازرسي روزانه
استاندارد هاي بازرسي و اندازه
گيري فرسايش
برنامه هاي عيب يابي خرابي
پنهان
استاندارد هاي نت دوره اي
دستورالعملها و استانداردهاي تعمير
برنامه هاي ساليانه نت – براساس
برنامه هاي بهبود تعميرپذيري آمار كاركرد و شرايط ماشين برنامه نت خودكنترلي
(MP)
اجراي برنامه هاي نت
خودكنترلي
TBM- اجراي برنامه هاي
CBM-FFT-MP
فرم
دستور كار تعميرات
(BM) انجام تعميرات اضطراري
خرابي
آمار و سوابق روانكاري
برگه هاي بازرسي روزانه
سوابق اندازه گيري ميزان
فرسايش
سوابق و آمار
بهبود تعميرپذيري
گزارشات انجام نت
TBM- BM
دستورالعمل نظافت ، آچاركشي
و روانكاري
شاخصهاي
بازرسي روزانه
استاندارد هاي بازرسي و اندازه
گيري فرسايش
برنامه هاي عيب يابي خرابي پنهان
استاندارد هاي
نت دوره اي
دستورالعملها و استانداردهاي تعمير
برنامه هاي ساليانه و ماهيانه نت
برنامه هاي بهبود تعميرپذيري
در نت PDCA 1- شرحي بر چرخه - نمودار 2 (MP)
24 مديريت تعمير و نگهداري در ماشي نآلات عمراني
ترسيم گرديده است . لازم به ذكر است كه در برخي PDCA 1)) بر اساس چرخه - چرخه گردش ك ار نت (مطابق نمودار شماره ( 2
نيز معرفي مي گردد. در اين قسمت به تشريح هريك از مراحل چهارگانه چرخه نگهداري و SDCA منابع چرخه نت با عنوان 32
تعميرات مي پردازيم.
:(PLAN ) 1. برنامه ريزي
مرحله برنامه ريزي از دو قسمت كلي تهيه استانداردهاي نت و برنامه ريزي براي اجراي فعاليتهاي نگهداري و تعميرات تشكيل
گرديده است.
الف- تهيه استانداردهاي نت:
استانداردهاي نت شامل تمامي تكنيكها و تاكتيكهاي مورد نياز براي نگهداري و ت عمير ماشين آلات بوده و بر چهار دسته كلي به
شرح زير تقسيم مي گردد. لازم به توضيح است كه بخشهاي سوم الي ششم كتاب به تشريح استانداردهاي نت در اجزاء ماشين آلات
عمراني اختصاص داشته و در اين قسمت تنها به معرفي كلي استانداردهاي مذكور بسنده گرديده است.
1. استانداردهاي جلوگيري از بروز فرسايش:
شامل استانداردهاي نظافت، آچاركشي و روانكاري اجزاء ماشين . به عبارت ديگر اطلاعات مربوط به سرويسهاي روتين (روزمره )
هر ماشين در اين گروه قرار مي گيرد.
(بهتر است جداولي همراه با تصاوير واضح براي هر ماشين تهيه نموده و نقاط نيازمند نظافت ، آچاركشي و روانكاري بهمراه تناوب
انجام كار و اقلام و ابزار مورد نياز براي انجام صحيح و كامل كار در آنها مشخص گردد.)
2. استانداردهاي اندازگيري ميزان فرسايش:
شامل تكنيكه اي اندازه گيري و تعيين دامنه و ميزان فرسايش تجهيزات (اين استانداردها اطلاعاتي نظير قسمتهايي كه بايد
بازرسي شوند، فواصل زماني بين بازرسيها، روشها، وسايل اندازه گيري و شاخصهاي ارزيابي ميزان فرسايش، عمليات اصلاحي لازم و
نظير اينها را بهمراه عكسها و نمودارهاي گويا در برم يگيرند.)
3. استانداردهاي بازگردانيدن تجهيزات به شرايط اوليه (رفع فرسايش):
شامل شرح فعاليتها، تناوب اجرا، روشهاي انجام، ابزار و اقلام مورد نياز و زمانهاي لازم براي انجام عمليات نگهداري و تعميرات
دوره اي.
روشهاي استاندارد در انجام فعاليتهاي نت:
شامل دستورالعملها و زمانهاي لازم براي انجام فعاليتهاي نت (اين استانداردها بعنوان استانداردهاي ت كميلي نت بوده و از آنها
مي توان براي اندازه گيري توانايي و كارائي گروههاي نت، تخمين زمانهاي لازم، برنامه بندي زماني عمليات و همچنين براي آموزش
كارگران جديد استفاده نمود.)
***
٣٢ - Breakdown Maintenance
فصل دوم- مراحل سازماندهي امور نگهداري و تعميرات... 25
تهيه استانداردهاي نت توسط مهندسين نت و با مشاركت نزديكترين افراد به ماشين آلات (رانندگان و اپراتور آنها ) انجام گرفته و
بنابراين ايجاد بخش مهندسي نت در سازمان از مراحل سازماندهي نت مي باشد.
قبل از آماده سازي استانداردهاي نت براي ماشين آلات لازم است نسبت به انجام مراحل زير اقدام گردد.
• تهيه فهرست ماشين آلات همراه با مشخصات فني آنها
• تهيه شناسنامه هر يك از آنها
• تعريف و طبقه بندي انواع گروه هاي ماشينها
• طرح ريزي نظام كدگذاري براي ماشين آلات و اجزاء آنها
• طبقه بندي مهارتهاي مورد نياز در نت
• تجزيه ساختار ماشين آلات به سيستم و مجموعه ها
موارد بالا از مراحل استقرار سيستمهاي نت بوده و بعنوان پيش نيا ز كار براي تهيه استانداردهاي نت مطرح مي باشد . همچنين
براي انجام فعاليتهاي مذكور نياز به فرمهايي ميباشد كه لازم است طراحي گردد.
ب- برنامه ريزي براي اجراي فعاليتهاي نگهداري و تعميرات:
برنامه هاي نت بر اساس استانداردهاي تهيه شده در قالب برنامه هاي نت خود كنترلي و برنامه هاي ساليانه نت (بر اساس آمار
كاركرد و شرايط ماشين ) تنظيم مي شود.
لازم به ذكر است كه برنامه هاي مربوط به بهبود قابليت تعميرپذيري ماشين آلات نيز به برنامه ساليانه اضافه ميگردد.
بر اساس ميزان ماشين آلات مورد استفاده در شركت مي توان براي برنامه ريزي نت از سيستم كاردكسي و يا سيستم مكانيزه نت
استفاده نمود. (CMMS)
:(DO) 2. اجراي برنامه ها
عبارتند از: TPM مجري برنامه هاي نگهداري و تعميرات ماشين آلات عمراني در سيستم
• رانندگان و اپراتورهاي ماشين آلات
• پرسنل نت مراكز سرويس فني و تعميرگاه (شامل تعميرگاه سيار و تعميرگاه مركزي)
• درصورت نياز پيمانكاران نگهداري و تعميرات
بنابراين براي سازماندهي نت نياز به ايجاد مراكز سرويس فني و تعميرگاه (شامل تعميرگاه سيار و تعميرگاه مركزي ) مي باشد .
همچنين براي انجام فعاليتهاي نت نيازبه مواد و قطعات بوده و بر اين اساس، ايجاد واحد انبار نيز الزامي مي باشد.
لازم به ذكر است كه واحد انبار وظيفه سفارش، ذخيره و ارسال لوازم و قطعات يدكي و مصرفي نگهداري و تعميرات را بر عهده
دارد. براي تامين اقلام نيز نياز به بخش تداركات و يا خريد مي باشد.
:(CHECK) 3. كنترل اجراي برنامه ها و تحليل سوابق
سوابق انجام فعاليتهاي نت بر اساس اهداف زير مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد. لازم به ذكر است كه وظيفه تحليل آمار و
اطلاعات برعهده بخش مهندسي سازمان مي باشد.
• سوابق بازرسيهاي انجام شده توسط رانندگان و اپراتورها:
26 مديريت تعمير و نگهداري در ماشي نآلات عمراني
تجزيه و تحليل سوابق بازرسيهاي روزمره با هدف شناسايي م وارد غير عادي و پيگيري براي رفع بموقع آن (قبل از وقوع خرابي )
انجام م يگيرد.
سوابق روانكاري:
لازمست تا سوابق روانكاري بصورت روزمره ثبت گردد . علت اين موضوع كنترل انجام كامل برنامه روانكاري (روغنكاري و
گريسكاري) براي تمامي نقاط مورد نياز، بهبود روشهاي روانكاري و بررسي ميزان مصرف روغن و گريس ميباشد.
• سوابق بازرسي هاي دوره اي و اندازه گيري ميزان فرسايش:
نتايج اندازه گيري ميزان فرسايش (شامل انواع بازرسي ها و اندازه گيري تعريف شده همچون آناليز روغن ) با شاخصهاي مربوط به
ميزان سايش مجاز مورد مقايسه و تجزيه و تحليل ق رار گرفته و در زمينه ادامه كار ماشين و يا توقف آن براي انجام نت تصميم گيري بعمل میآيد.
گزارشات انجام نت:
لازمست تا سوابق عمليات نگهداري و تعمير انجام شده براي بازگردانيدن ماشين آلات به شرايط اوليه آنها در طول عمر ماشين ثبت و نگهداري گردد اين اطلاعات مشابه كارت سوابق بهداشتي ميباشد كه توسط پزشكان براي افراد نگهداري ميگردد.
سوابق عمليات نت شامل تاريخچه هر يك از ماشين آلات از تاريخ خريد و راه اندازي ماشين تا لحظه حاضر بوده و تمامي اتفاقات و عمليات مهم تعميراتي كه بر روي ماشين انجام گرفته است را نشان م يدهد.
يك كارت كامل سوابق نگهداري و تعمير ماشين شامل اطلاعاتي نظير تاريخها، محلها، جزئيات و هزين ه هاي مربوط به همگي عمليات تعميرات اضطراري مهم، عمليات تعميرات دوره اي و عمليات بهبود تعميرپذيري ميباشد.
براي هر ماشيني بايد يك كارت جداگانه سوابق تهيه شده و تا لحظه اسقاط شدن دستگاه نگهداري گردد. از كاربردهاي اطلاعات مربوط مي توان به موارد زير اشاره نمود:
• سوابق اجراي تعميرات اضطراري و تعميرات دور هاي:
تهيه آمار خرابيها و تصمي مگيري در مورد اولويتهاي تعميراتي– تشخيص علل خرابيها و سعي در رفع و رجوع آنها
• سوابق بهبود تعميرپذيري:
بهبود امور مستندسازي و استانداردسازي روشهاي انجام كار و تجديد نظر در نقشه ها.
• تناوب انجام انواع فعاليتهاي نت:
تحليل اطلاعات با هدف طولاني تر نمودن دوره تناوب انجام امور پيشگيرانه و افزايش كارايي تعميرات.
• سوابق هزينه عمليات نگهداري و تعميرات:
تهيه اطلاعات هزينه اي براي برنامه ريزي و تصميم گيري براي تعويض ماشين آلات براساس كل هزينه ماشين در طول عمر
آنها– كنترل هزينه و بودجه نت و مشخص نمودن اقدامات اولوي تدار وبرنامه ريزي براي كاهش هزينه ها.
***
فصل دوم- مراحل سازماندهي امور نگهداري و تعميرات... 27
براي كنترل ميزان اثربخش بودن برنامه هاي نگهداري و تعمير ات، شاخصهايي همچون قابليت دسترسي ، قابليت اطمينان و
قابليت تعميرپذيري ماشين آلات و همچنين نسبت تعميرات اضطراري در دوره هاي ششماهه و ساليانه مورد محاسبه قرار گرفته و بر
اساس آن نسبت به تعيين اقدامات اصلاحي اقدام مي گردد.
بخش هشتم كتاب به تشريح نحوه اندازه گيري ميزان اثربخشي اجراي سيستم نت و كارائي سازمان نت اختصاص يافته است.
:(ACTION) 4. نتيجه اقدامات
بخش مهندسي نت براساس نتايج حاصله از تحليل سوابق نگهداري و تعميرات و محاسبه شاخصهاي ياد شده در بالا، نسبت به
اصلاح و يا تكميل استانداردهاي نت و تهيه برنامه هاي بهبود وضعيت اقدام مي نمايد 0
2-2 ) تشكيلات سازماني نگهداري و تعميرات:
در اين قسمت به تشريح بخشهاي تشكيل دهنده يك سازمان نت، وظايف كاري هربخش، نمودارهاي سازماني پيشنهادي،
نيروي اجرايي مورد نياز و ويژگيهاي آنها م يپردازيم.
1-2-2 ) بخشهاي اصلي سازمان نت:
براساس چرخه گردش اطلاعات نگهداري و تعميرات، سازمان نت از سه بخش اصلي به شرح زيرتشكيل ميگردد:
• بخش مهندسي نت (برنامه ريزي، بازرسي، كنترل و تحليل):
• امور اجرايي نت (رانندگان و اپراتورهاي ماشينها- مكانيكها و تكنسين ها- پرسنل تعميرات و سرپرستي بخشها و بازرسان)
• انبار مواد و قطعات يدكي نت (انبار مركزي و انبار محلي) و بخش تداركات و خريد
2) چگونگي ارتباط كاري وگردش اطلاعات بين بخشهاي ياد شده را نشان مي دهد. - نمودار شماره ( 2
28 مديريت تعمير و نگهداري در ماشي نآلات عمراني
2)- ارتباطات كاري بين بخشهاي سه گانه سازمان نت - نمودار شماره ( 2
لازم به ذكر است كه كار تامين اقلام مورد نياز نت توسط بخش تامين (كه در ارتباط كاري با بخش انبار مي باشد) انجام مي گيرد.
2) به بخش انبار اضافه - درصورتيكه بخش تامين قطعات نيز به سازمان نت سپرده شود ، آنگاه بايد ارتباط كاري آنرا (مطابق نمودار 2
نمود.
2-2-2 ) وظايف كاري بخشهاي سازمان نت:
به TPM 1)، وظايف سه بخش مذكور در حوزه ماشين آلات عمراني براساس سيستم - براساس مباحث ارائه شده در قسمت ( 2
شرح زير مي باشد:
• بخش مهندسي نگهداري و تعميرات:
وظايف بخش مهندسي نت براساس ميزان گستردگي شركت و تعداد ماشين آلات عمراني در اختيار متفاوت مي باشد.
در شركتهاي عمراني كوچك ، بخش مهندسي به معناي عام آن وجود ندارد . اما وظايف اين بخش توسط سرپرست و يا مهندس
تعميرگاه و با كمك فرد يا افرادي از تعميرگاه انجام مي گيرد. به هر حال وظايف كلي بخش مهندسي نت به شرح زير ميباشد:
1. آماده سازي استانداردهاي نت:
• تهيه فهرست ماشين آلات، شناسنامه فني آنها، تعريف و طبق ه بندي انواع گروه هاي ماشينها، طرح ريزي نظام كدگذاري براي
ماشين آلات و اجزاء آنها، طبقه بندي مهارتهاي مورد نياز در نت و تجزيه ساختار ماشين آلات.
امور اجرايي نت
(رانندگان و اپراتورها – پرسنل تعميرات)
مهندسي نت
(برنامه ريزي، كنترل و تحليل)
انبار مواد و قطعات يدكي نت (انبار مركزي و انبار محلي)
گزارشها انجام كار
طرحها، روشها، برنامه ها
صدور مواد و
قطعات
درخواست مواد و
قطعات
روند مصرف مواد و
قطعات
سياستهاي
سفارش و ذخيره
مواد و قطعات
(كنترل موجودي)
و پيشنهادها
تداركات و خريد
تامين اقلام مورد نياز درخواست مواد و قطعات
فصل دوم- مراحل سازماندهي امور نگهداري و تعميرات... 29
• تهيه وتدوين استانداردهاي نگهداري و تعمير ماشين آلات (تكنيكها و تاكتيكها) با كمك پرسنل امور اجرايي نت.
• تعيين روانكارهاي مورد نياز ماشين آلات و معادل يابي آنها.
• نگهداري و به هنگام سازي استانداردها و تمامي مستندات مربوط به ماشين آلات.
2. برنامه ريزي فعاليتهاي نت:
• برنامه ريزي و زمانبندي اجراي فعاليتهاي نت به كمك روش كاردكسي و يا نرم افزار نت.
• ارسال برنامه ها براي مجريان.
3. نظارت برحسن اجراي برنامه هاي نت:
• هماهنگي با قسمتهاي استفاده كننده از ماشين آلات براي در اختيار قرار دادن ماشين به تعميركاران سيار براي انجام
فعاليتهاي نت و يا مراجعه به تعميرگاه براي اجراي تعميرات پيشگيرانه.
• هماهنگي با پيمانكاران براي انجام فعاليتهاي برنامه ريزي شده.
• نظارت برحسن اجراي برنامه هاي نت انجام شده توسط مجريان آنها (شامل رانندگان- تعميرگاه و پيمانكاران)
• ارزيابي عملكرد و ميزان كارايي مجريان نت (بويژه پيمانكاران طرف قرار داد شركت)
• نظارت بر اجراي برنامه هاي آناليز روغن (شامل نظارت بر نمونه گيري صحيح روغ ن ها و پيگيري دريافت نتايج آناليز از
آزمايشگاه، هماهنگي با گروه اجرايي براي تعيين برنامه هاي نت مورد نياز بر اساس نتايج حاصله از آناليز)
4. جمع آوري گزارشها نت:
• ايجاد روش هاي سيستماتيك براي گزارش گيري از برنامه هاي انجام شده و نتايج به دست آمده
• ايجاد روش سيستماتيك براي ثبت صحيح و كامل تعميرات برنامه ريزي نشده و اتفاقي و نظارت بر رعايت آن توسط امور
اجرايي نت.
• دريافت گزارشات نت از رانندگان، تعميركاران و پيمانكاران نت.
• ثبت گزارشات نت در كارتهاي سوابق نگهداري و تعمير هرماشين (سوابق كاغذي و يا مكانيزه ) و نگهداري از آنها.
5. تجزيه و تحليل گزارشها نت:
• تجزيه و تحليل گزارش ها نت و اقدام ها بازتاب اطلاعات براي اصلاح و تكميل استانداردهاي نت، بهبود روش ها، به روز كردن
سيستم و بهبود طرح ماشين آلات.
6. همكاري با بخش انبار:
• تعيين سياستهاي سفارش و ذخيره مواد و قطعات (كنترل موجودي).
• پيگيري براي تأمين امكانات لازم براي اجراي صحيح و بموقع برنامه ها.
7. تعيين نيازهاي آموزشي:
• تعيين نيازهاي آموزشي نت و پيگيري اجراي آنها با واحد آموزش شركت يا سازمان.
• امور اجرائي نت:
اين بخش فعاليت هاي لازم براي نگهداري و تعميرات را بر روي ماشين آلات و بر اساس روش هاي تعيين شده انجام مي دهد.
براين اساس وظايف محوله به بخش اجرايي نت در سه گروه رانندگان، بخش تعميرگاه و پيمانكاران عبارتند از:
30 مديريت تعمير و نگهداري در ماشي نآلات عمراني
1. رانندگان ماشين آلات:
• اجراي برنامه هاي نت خودكنترلي شامل تميزكاري ماشين، روغنكاري و گريسكاري اجزاء، محكم نمودن اتصالات و
كنترلهاي روتين براساس چك ليست دريافتي از بخش مهندسي نت.
• اعلام به موقع و زودهنگام علائم غيرعادي مشاهده در عملكرد ماشين به تعميرگاه.
• ثبت گزارش فعاليتهاي نگهداري و تعميرات انجام شده توسط راننده در دفترچه اي كه به همين منظور از سوي بخش
مهندسي نت در اختيار راننده قرار داده شده است.
2. پرسنل تعميرگاه:
ميزان گستردگي تعميرگاه نت و وظايف محوله به آن براساس اهداف پيمانكاري و تعداد ماشين آلات مورد استفاده در شركت
متفاوت مي باشد. در حالت كلي وظايف محوله به تعميرگاه شامل موارد زير مي باشد:
ارسالي از سوي بخش مهندسي نت و ثبت كامل گزارشهاي آن در فرمهاي ارسالي از سوي بخش PM • انجام برنامه
مهندسي.
• حضور بموقع در منطقه كاري و عملياتي ماشين و انجام فعايتهاي نت.
• آموزش رانندگان براي انجام فعاليتهاي روزمره نت.
• دريافت درخواست هاي تعميراتي، اولويت بندي و برآورد زمان لازم براي اجراي تعميرات ضمن هماهنگي با بخش مهندسي
نت، دريافت قطعات مورد نياز از انبار و انجام تعميرات لازم.
• ثبت گزارش تعميرات انجام شده در فرم هايي كه به همين منظور تهيه گرديده است و تحويل آن به بخش مهندسي نت.
3. پيمانكاران طرف قرار داد شركت:
با بررسيهاي بعمل آمده از سوي مسئولين شركت ممكن است به نتايجي برسند كه تمام يا بخشهايي از كارهاي تعميرات و
نگهداري را به پيمانكاران متخصص در تعميرات واگذار شود.
در چنين حالتي با بررسي محيط كار اطراف شركت و يا منطقه ع ملياتي ماشين آلات عمراني نسبت به شناسايي پيمانكاران و
شركتهاي خدماتي مناسب اقدام مي گردد.
سرويس هاي بسياري را مي توان از پيمانكاران دريافت نمود . پيمانكار نت ممكن است يك شركت پيمانكاري باشد و يا
كارگاههاي مجاور كه تعميركاران مجرب دارند پيمانكاري برخي تعميرا ت را بپذيرند . در برخي موارد نيز شركت سازنده ماشين آلات و
يا نمايندگي مجاز شركت مزبور سرويس و تعمير ماشين را ب هعهده مي گيرد.
بنابراين وظايف پيمانكاران نت را م يتوان به شرح زير ليست نمود:
• حضور به موقع در شركت و يا محل كار ماشين آلات و انجام خدمات مورد درخواست.
• دراختيار قرار دادن پيمانكار مجرب بصورت تمام وقت (براي موارديكه كه نياز باشد و براساس توافق طرفين).
• ثبت كامل گزارش فعاليتهاي نگهداري و تعمير انجام شده و تحويل آن.
• ارائه فاكتور هزينه انجام خدمات و قطعات تعويض شده.
عليرغم به صرفه بودن استفاده از خدمات پيمانكاري براي انجام فعاليتهاي تعميراتي خاص (بويژه در شركتهاي كوچك)، در برخي
مواقع نيز به دلايل زير هزينه هاي اضافي و خساراتي بر شركت تحميل مي گردد:
فصل دوم- مراحل سازماندهي امور نگهداري و تعميرات... 31
4. هزينه برخي از قراردادها معمولاً بالاتر از هزين هايست كه خود سازمان براي خدمات مشابه متحمل خواهد شد.
5. دريافت سرويس هاي اضطراري، عليرغم تأكيدهايي كه در قرارداد مي شود با تأخير رخ مي دهد، مگر در صورتي كه پيمانكار
نفرات مجربي را به طور تمام وقت در اختيار سازمان قرار دهد.
امكان ركوردگيري دقيق از عمليات تعميري وجود نخواهد داشت و جمع آوري اطلاعات بازتابي مشكل خواهد شد.
6. امكانات آموزشي و توسعه تجربه پرسنل دائم كاهش م ييابد.
7. براي قطعات يدكي قيمت هاي بالاتر از حد معمول دريافت م يشود.
8. درصورتي كه به دلايلي به طور اجبار و ناگهاني قرارداد قطع شود ، در سازمان آمادگي براي ارائه خدمات لازم وجود نخواهد
داشت.
• انبار قطعات يدكي:
كمبود قطعات يدكي در مراحل زيادي باعث به تعويق افتادن امور نت و تأخير در كار مي شود. اين موضوع به خصوص در مورد
اجناس و قطعاتي كه در داخل كشور قابل توليد نخواهد بود ، اهميت بيشتري خواهد داشت . از سوي ديگر نگهداري حجم زيادي از
قطعات يدكي بدون شك هزينه بسياري زياد ي را به علت توقف سرمايه سازمان، احتياج به فضا، پرسنل، هزينه هاي بيمه موجودي ها
و موترد ديگر به سازمان تحميل خواهد نمود.
بنابراين ايجاد بخش انبار نت به منظور ارائه خدمات لازم به امور نگهداري و تعميرات و جلوگيري از بروز مشكلات فوق الذكر
امري ضروري مي باشد. در اين راستا وظايف مشروحه زير براي بخش انبار قابل تعريف مي باشد:
• استفاده از يك نظام كدگذاري مناسب براي كدينگ تمامي قطعات و اقلام موجود در انبار.
• سفارش منظم اقلام تعريف شده در انبار بر اساس سيستم كنترل موجودي (حداقل و حداكثر موجودي و نقطه سفارش ). لازم
به ذك ر است كه استفاده از سيستم كنترل موجودي مكانيزه مي تواند از بروز هرگونه اشتباه و فراموشي در سفارش بموقع
قطعات يدكي ماشين آلات جلوگيري نمايد.
• هماهنگي با بخش مهندسي و يا بخش اجرايي نت براي اخذ تائيد كيفيت قطعات و تطابق آن با مشخصه هاي فني مورد
درخواست.
• نگهداري و چيدمان مناسب اقلام براي جلوگيري از فرسودگي اقلام و بروز عيب در آنها.
• صدور فاكتور خروج قطعات از انبار (حواله تحويل كالا) به تفكيك فعاليتهاي تعميراتي مختلف و تحويل فاكتور به تعميركار
براي ثبت كامل اقلام مصرفي در گزارشهاي نت.
بحث در زمينه نحوه عملكرد بخش انبار و محاسبات مربوط به كنترل موجودي قطعات از حوصله اين كتاب خارج بوده و در اين
راستا مي توان به كتبي كه در اين زمينه تاليف گرديده مراجعه نمود.
***
بعنوان يك مثال در زمينه سازماندهي نت در سازمانهاي خدماتي مي توان به نحوه انجام كار در شهرداريها اشاره نمود.
وظايف نگهداري و تعمير ماشين آلات در شهرداريها بر عهده سازمان خدمات موتوري شهرداري بوده و بطور كلي وظايف
مشروحه زير براي آن تعريف مي گردد:
32 مديريت تعمير و نگهداري در ماشي نآلات عمراني
1. تقسيم وسايط موتوري به تمامي واحدهاي شهرداري اعم از وسايط نقليه راهسازي و عمراني و ماشين هاي زباله كشي، لجن
كشي، كاميونها و سواريها براساس ضوابط و دستورالعملها.
2. تنطيم برنامه كار رانندگان و تهيه شناسنامه خودروها و تعيين ضريب استهلاك ماشين آلات و حفظ و نگهداري تمامي سوابق
و پروند ههاي مربوط.
3. تعيين محل مناسب براي اسكان خودروها و ايجاد توقفگاه ها و نظارت بر حسن جريان امور آنها.
4. پيش بيني تهيه قطعات و لوازم يدكي مربوط به خودروها و حفظ و نگهداري آنها در انبارهاي مربوط با همكاري اداره اموال
و انبارهاي شهرداري و با توجه به نوع و حجم و كثرت آنها.
5. بررسي نيازمندي هاي واحدهاي مختلف اداري از لحاظ خودرو با همكاري دبيرخانه كميته برنامه ريزي.
6. انجام تعميرات اساسي و كلي و جزئي وسايط نقليه اعم از سبك و سنگين و غيره.
7. شركت در كميسيون هاي مربوط به خريد و فروش خودروها و لوازم يدكي آنها.
8. تعيين و تشخيص خودروهاي فرسوده و از رده خارج شهرداري و تهيه گزارش به منظور فروش و يا حراج آنها.
9. آمارگيري از مقدار كاركرد وسايط نقليه شهرداري و كنترل مواد سوختني.
10 . انجام ساير امور مشابه و دستوراتي كه از طرف مافوق در حدود وظايف ارجاع مي گردد.
***
3-2-2 ) نيروي اجرايي مورد نياز.
انجام صحيح و كامل وظايف تعريف شده براي بخشهاي سه گانه نت، نيازمند نيروي انساني ماهر و به تعداد مورد نياز ميباشد.
• پارامترهاي تعيين كننده مهارتها و تعداد پرسنل مورد نياز:
مهارتها و تعداد پرسنل مورد نياز واحد نت براساس پارامترهاي زير تعيين مي گردد:
• نوع سيستم نت مورد استفاده:
با افزايش ميزان مهارت راننده (اپراتور) ماشين در امر نگهداري و سرويس ماشين و انجام تعميرات جزئي، ،TPM در سيستم
ميزان نياز به سرويس كار و تعميركاران با مهارت پايين كاهش يافته و بنابراين تعداد پرسنل تعميرگاه در اين حالت از سيستم نت
پيشگيرانه (كه در آن برنامه هاي نت ماشين از سوي پرسنل تعميرگاه انجام مي گيرد) كمتر خواهد بود.
• وظايف درنظرگرفته شده و فعاليتهاي محوله:
به هراندازه كه فعاليتهاي نگهداري و تعمير ماشين آلات به شركتهاي پيمانكاري سپرده مي شود، نياز به تعداد كمتري از پرسنل
نگهداري و تعميرات و برخي مهارتهاي خاص ميباشد.
• گستردگي شركت بر اساس تعداد ماشينهاي در اختيار:
يكي ديگر از پارامترهاي تعيين كننده تعداد پرسنل مورد نياز در نت، تعداد ماشين آلات مورد استفاده در شركت مي باشد .
1 تقسيم بندي مي گردند. - شركتهاي پيمانكاري به چهار گروه مطابق جدول 2
فصل دوم- مراحل سازماندهي امور نگهداري و تعميرات... 33
1)- تقسيم بندي شركتهاي پيمانكاري براساس تعداد ماشينهاي مورد استفاده - جدول شماره ( 2
رديف گروه شركت پيمانكاري تعداد ماشينهاي عمراني در اختيار
1 كوچك حداكثر بيست دستگاه
2 متوسط حداكثر پنجاه دستگاه
3 بزرگ حداكثر يكصد دستگاه
4 خيلي بزرگ بيش از يكصد دستگاه
• مهارتهاي مورد نياز براساس وظايف تعريف شده:
در يك تعريف كلي مهارتهاي مورد نياز براي انجام وظايف محوله در سازمان نت به شرح زير مي باشد.
اپراتور دستگاه:
شخصي است كه بتواند با مهارت كامل و در شرايط گوناگون با دستگاه كار نموده و سرويسهاي روزانه دستگاه (نت خودكنترلي )
را انجام دهد.
سرويس كار:
شخصي است كه بتواند با مهارت كامل دستگا ه را سرويس نموده و آماده كار نمايد. سرويس دستگاه عمدتا شامل فعاليتهايي
مي گردد كه راننده ماشين قادر به انجام آن نبوده و يا ابزار لازم براي اين كار را در اختيار ندارد.
تعمير كار درجه دو:
شخصي است كه بتواند كارهاي نگهداري و تعميراتي را كه سرپرست او مي گويد به خوبي بر روي ماشين آلات انجام دهد.
تعمير كار درجه يك:
شخصي است كه بتواند فعاليتهاي نت را در قسمتهاي مختلف ماشين آلات انجام دهد.
تعمير كار تخصصي:
شخصي است كه بتواند بدرستي عيب را تشخيص دهد و راه حل رفع آنرا ارائه نمايد.
مهندس تعمير و نگهداري:
شخصي است ك ه به تعميرات و نگهداري ماشين آلات تسلط داشته باشد . همچنين بتواند به خوبي كارگاه تعميراتي را اداره نموده
و راهكارهاي لازم را براي نگهداري و بهره برداري بهينه ماشين آلات ارائه نمايد.
انباردار:
شخصي است كه به اقلام مورد مصرف در ماشين آلات آشنايي خوبي داشته ب اشد. همچنين توانايي انجام فعاليتهاي مربوط به
انبار داري (ورود و خروج كالا و كنترل موجودي ) را داشته و بتواند با نرم افزارهاي كامپيوتري در زمينه انبارداري كار نمايد.
2) مهارتهاي مورد نيازجهت انجام وظايف نت را از نگاهي ديگر نشان مي دهد. - جدول شماره ( 2
2)- مهارتها و دانش مورد نياز در هر يك از بخشهاي سه گانه نگهداري و تعميرات - جدول شماره ( 2
بخش تحصيلات*
رشته
تحصيلي
مهارتها
بخش مهندسي نت ليسانس ترجيهاً مكانيك
تسلط بر اصول نگهداري و تعميرات و روشهاي تدوين برنامه نت – تسلط بر ساختار ماشين آلات عمراني –
آشنايي با م فاهيم هيدروليك، پنوماتيك، برق و اصول آناليز روغن – آشنايي كافي با زبان، مباحث آماري و نرم
افزارهاي كامپيوتري
34 مديريت تعمير و نگهداري در ماشي نآلات عمراني
فوق ديپلم ترجيهاً صنايع تسلط بر روشهاي برنامه ريزي نت و آشنايي كافي با كامپيوتر
حداقل
فوق ديپلم
ترجيهاً مكانيك
تسلط بر ساختار ما شين آلات عمراني، روشهاي نگهداري وتعمير آنها، مفاهيم هيدروليك ، پنوماتيك و برق
وآشنايي با اصول آناليز روغن جهت سرپرستي تعميرگاه و هماهنگي كارها با بخش مهندسي نت
ديپلم فني مكانيك تسلط در عيب يابي و رفع خرابيها – انجام تعميرات تخصصي
تا ديپلم --- تعميركار درجه 1– تسلط بر فعاليتهاي مكانيكي، آهنگري و برق
تا ديپلم --- تعميركار درجه 2- آشنايي با فعاليتهاي مكانيكي، آهنگري و برق
بخش اجرايي نت
سيكل --- تسلط بر فعاليتهاي سرويس ماشين آلات (نظافت – روانكاري و...)
راننده ماشين سيكل ---
تسلط در بكار گيري ماشين در شرايط كار ي مختلف و تسلط در انجام وظايف محوله در باب سرويسهاي اوليه
ماشين
انبار ديپلم فني --- آشنايي كافي با اقلام مصرفي ماشين آلات عمراني – تسلط بر فنون انبارداري و كار با نرم افزارهاي مربوط
* پرسنل نت مي بايست داراي تحصيلات ياد شده در جدول بالا بوده و يا توانايي و مهارت آنان در حد تحصيلات ذكر شده باشد.
ساير مهارتها در زمينه نگهداري و تعمير ماشين آلات عمراني عبارتند از:
- معاون ماشين آلات : شخصي است با آشنايي كامل به توان و عملكرد ماشين آلات كه ضمن توانايي سرپرستي پرسنل زير دست
بتواند عملكرد ماشي نآلات را با فعاليت هاي مورد نياز تطبيق داده تا بهترين نتيجه در عملكرد كارگاه حاصل گردد.
- مدير ماشين آلات: مانند معاون ماشين آلات ، ليكن داراي تجربه و توانايي بيشتر كه مي تواند بزرگترين كارگاههاي ماشين آلات
عمراني كشور را اداره نمايد.
جدول زير تعداد نيروي مورد نياز و تجارب كاري لازم را براي شركتهاي عمراني نشان مي دهد.
3 )- نيروهاي مورد نياز و تجارب آنها براي انواع كارگاه ها (براساس تجارت شركتهاي ايراني ) - جدول شماره ( 2
نياز ميزان گستردگي شركت نيروي مورد كوچك متوسط بزرگ خيلي بزرگ
اپراتور تعداد نيروي مورد نياز هر دستگاه يك نفر هر دستگاه يك نفر هر دستگاه يك نفر هر دستگاه يك نفر
(راننده) تجربه كاري مرتبط حداقل دو سال تجربه حداقل دو سال تجربه حداقل دو سال تجربه حداقل دو سال تجربه
تعداد نيروي مورد نياز هر پنج دستگاه يك نفر هر پنج دستگاه يك نفر هر پنج دستگاه يك نفر هر پنج دستگاه يك نفر
سرويسكار تجربه كاري مرتبط دو سال تجربه دو سال تجربه دو سال تجربه دو سال تجربه
تعميركار تعداد نيروي مورد نياز هر ده دستگاه يك نفر هر ده دستگاه يك نفر هر ده دستگاه يك نفر هر ده دستگاه يك نفر
درجه 2 تجربه كاري مرتبط پنج سال تجربه پنج سال تجربه پنج سال تجربه پنج سال تجربه
تعميركار تعداد نيروي مورد نياز يك نفر هر 20 دستگاه يك نفر هر 20 دستگاه يك نفر هر 20 دستگاه يك نفر
درجه 1 تجربه كاري مرتبط هفت سال تجربه ده سال تجربه ده سال تجربه ده سال تجربه
تعمير كار تعداد نيروي مورد نياز يك نفر هر 25 دستگاه يك نفر هر 25 دستگاه يك نفر هر 25 دستگاه يك نفر
متخصص تجربه كاري مرتبط ده سال تجربه پانزده سال تجربه پانزده سال تجربه پانزده سال تجربه
تعداد نيروي مورد نياز يك نفر يك نفر هر 50 دستگاه يك نفر هر 50 دستگاه يك نفر
مهندس نت تجربه كاري مرتبط هفت سال تجربه ده سال تجربه پانزده سال تجربه 20 سال تجربه
فصل دوم- مراحل سازماندهي امور نگهداري و تعميرات... 35
معاون تعداد نيروي مورد نياز يك نفر يك نفر هر 50 دستگاه يك نفر هر 50 دستگاه يك نفر
ماشين الات تجربه كاري مرتبط ده سال تجربه پانزده سال تجربه پانزده سال تجربه 20 سال تجربه
مدير ماشين تعداد نيروي مورد نياز --- --- يك نفر يك نفر
آلات تجربه كاري مرتبط --- --- 20 سال تجربه 25 سال تجربه
• تخمين تعداد نيروي انساني مورد نياز واحد نت در پروژه هاي عمراني 33
به تجربه و براساس واقعيتهاي منعكس شده از پروژه هاي مختلف، به نظر مي رسد مي توان تعداد نيروي انساني مورد نياز يك
واحد نگهداري از ماشين آلات در پروژه هاي عمراني، كه تعداد دستگاههاي سنگين و نيمه سنگين آنها حدود 40 تا 120 باشد ، را
توسط فرمول زيرتخمين زد:
X ≅ ٥٠%Y × K
تعداد نيروي انساني اجرائي ( بدون نيروهاي پشتيباني ) است. = X
تعداد دستگاه هاي سنگين و نيمه سنگين است. = Y
ضريب شرايط است و بر اساس جدول زير محاسبه مي گردد. = K
• هر پارامتر بد به ميزان 5% تاثير افزاينده خواهد داشت.
• پارامترهاي متوسط بي تاثيرند.
2% تاثير كاهنده خواهد داشت. / • هر پارامتر خوب به ميزان 5
4 )- پارامترهاي مربوط به شرايط كار ماشين آلات عمراني - جدول شماره ( 2
پارامترهاي بد پارامترهاي خوب
دوري از شهر مجاورت با شهرهاي صنعتي
شرايط آب و هوايي سخت شرايط آب و هوايي معتدل
شرايط محيطي دشوار شرايط محيطي ساده
پراكندگي فعاليتها متمركز بودن فعاليتها
ماشين آلات نامناسب نو بودن ماشين آلات
نيروهاي انساني نامناسب نيروهاي انساني مناسب
تجهيزات ناكافي تجهيزات كافي
عدم پشتيباني به موقع مالي پشتيباني كافي مالي
% ميزان خدمات دريافتي از بيرون مجموعه كمتر از 20 % دريافت خدمات از بيرون مجموعه بيشتر از 50
• با توجه به اينكه تعميرات دستگاههاي سبك عموما تخصصي و در خارج از كارگاهها صورت م ي گيرد براي كارهاي جزئي و
سرويس و نگهداري اين قبيل دستگاه ها به ازاء هر ده دستگاه و با توجه به شرايط مطرح شده يك الي 2 نفر نيروي انساني
مناسب به كار گرفته م يشود.
٣٣ - برگرفته از تجارب و جزوات شركت كيسون، سازمان ماشين آلات.
36 مديريت تعمير و نگهداري در ماشي نآلات عمراني
• در صورتيكه اين سيستم از نظر پشتيباني مستقل بوده و سيستمها ي مركزي و پروژه اي از آن حمايت مستقيم ننمايند، بين 10
الي 15 درصد نيروي پشتيباني به اين جمع اضافه مي گردد.
4-2-2 ) ويژگيهاي ضروري براي كاركنان نت:
بدون شك افراد با ارزش ترين سرمايه در سازمان مي باشند. انتخاب افراد مناسب پايه اصلي انجام صحيح فعاليتها و وظاي ف نت
مي باشد. ممكن است مجهزترين و مناسب ترين تجهيزات و ابزار كار، دستگاههاي آزمايش و عيب يابي و بودجه لازم در اختيار
تعميرگاه قرار گيرد. اما اگر افرادي واجد شرايط و با مسئوليتها و اختيارات مشخص و مناسب در تشكيلات نباشد، نتيجه كار عملاً صفر
و در مراحلي منفي خواهد بود.
5) به ذكر ويژگي هاي ضروري براي كاركنان نگهداري و تعميرات و دلايل آن م يپردازد. - جدول شماره ( 2
5 )- ويژگي هاي ضروري براي كاركنان نگهداري و تعميرات و دلايل آن - جدول شماره ( 2
(مرجع: برنامه ريزي نگهداري و تعميرات- تاليف دكتر شير محمدي)
رديف ويژگي دلايل
1
صداقت ، مسئوليت شناسي و
علاقمندي به انجام وظيفه
بعد از انجام كار در صورت پيش آمدن خرابي نمي توان به درستي قضاوت كرد كه اشكال در اثر ضعف بخش نت ايجاد شده است يا به
دليل استفاده ناصحيح از ماشين . زمان لازم براي تعميرات نيز از قبل به طور دقيق مشخص نيس ت و نم يتوان كنترل كرد كه تعميرات
طولاني بوده است يا پرسنل كوتاهي نمود هاند.
2 قدرت تجزيه و تحليل
در اجراي امور نت در مراحل زيادي احتياج به بررسي، قضاوت و تصميم گيري در مورد نحوه اجراء كار مي باشد و پرسنل بايد قادر باشند با
توجه به شرايط تصميم مناسب اتخاذ كنند.
3
قدرت برقراري ارتباط و مبادله
اطلاعات فني